آنچه که باید انجام شود؛ نگاهی به منشور کلامی دفاع از حقوق زن در بیانات رهبر انقلاب

اسلام به مسأله‏ ى عفاف زن اهميت مى‏ دهد. البته عفاف مرد هم مهمّ است. عفاف مخصوص زنان نيست؛ مردان هم بايد عفيف باشند. منتها چون در جامعه، مرد به خاطر قدرت جسمانى و برترى جسمانى، مى‏ تواند به زن ظلم كند و برخلاف تمايل زن رفتار نمايد، روى عفّت زن بيشتر تكيه و احتياط شده است.

کد خبر: 6398
تاریخ انتشار : اسفند ۲۱, ۱۳۹۲

موضوع زن و برخورد جوامع با او، مسأله‌اى است که از دیرباز در میان جوامع و تمدّن هاى مختلف مطرح بوده است. قوام و امنیت زندگى در عالم، به همان اندازه که به مردان وابسته است، به همان اندازه هم به زنان وابسته است. زنان، بزرگترین کارهاى آفرینش را به‌طور طبیعى بر عهده دارند. کارهاى اساسى آفرینش، مانند تولید مثل و تربیت کودک، در دست زنان است. پس مسأله‌ى زنان، مسأله‌ ى مهمى است و از دیرباز، در جوامع، در بین متفکّرین و در اخلاق و عادات گوناگون ملت ها وجود داشته است. اسلام یک موضع برجسته را در این بین انتخاب کرده؛ از افراط و تفریط جلوگیرى نموده، و هشدارى به همه‌ى مردم عالم داده است. اسلام، مردانى را که به‌خاطر قدرتمند بودن جسمى یا توانایى مالى، زنان و مردان را به خدمت مى‌گرفتند و زن را مورد آزار و احیاناً تحقیر قرار مى‌دادند، به کلّى سرجاى خود نشاند و زن را در جایگاه حقیقى خودش قرار داد: «ان المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات … » (احزاب/۳۵) مرد مسلمان، زن مسلمان. مرد عابد، زن عابد. مرد متهجّد، زن متهجّد. پس، در اسلام همه‌ى این مقامات معنوى و درجات انسانى، بین زن و مرد بالسّویه تقسیم شده است. در این موارد، مرد و زن با یکدیگر مساوى و برابرند. هر کس که براى خدا کار کند، «من ذکرٍ او انثى»؛ چه مرد باشد و چه زن، «فلنحیینّه حیاتاً طیبه» (نحل/۹۷) [۱]

زن را از سه دیدگاه مى‌شود مورد ملاحظه قرار داد تا بینش اسلامى نسبت به او آشکار شود.در اینجا به بیان زمینه‌ ى فعالیت ­هاى اجتماعى، سیاسى، علمى و اقتصادى زنان می ­پردازیم:

از نظر اسلام، میدان فعّالیت و تلاش علمى و اقتصادى و سیاسى براى زنان، کاملاً باز است. اگر کسى با استناد به بینش اسلامى بخواهد زن را از کار علمى محروم کند، از تلاش اقتصادى باز دارد، یا از تلاش سیاسى و اجتماعى بى‌نصیب سازد، به خلاف حکم خدا عمل کرده است. زنان به قدرى که توان جسمى و نیازها و ضرورت هایشان اجازه مى‌دهد، مى‌توانند در فعّالیت ها شرکت کنند. آنها هر چه مى‌توانند، تلاش اقتصادى و سیاسى و اجتماعى کنند. شرع مقدّس، مانع نیست. البته چون از لحاظ جسمانى زن ظریف تر از مرد است، لذا ضرورت هایى دارد. تحمیلِ کار سنگین بر زن، ظلم به زن است. اسلام این را توصیه نمى‌کند؛ چنان که منع هم نمى‌کند.[۲]

با توجه به مطالب ذکر شده، اسلام هیچ مخالفتی با فعالیت

زن در عرصه ­های اجتماعی و… ندارد؛ اما باید این مطلب را در نظر داشت که برای این حضور چند نکته اساسی باید مدنظر قرار گیرد:

فغ

 

نکته اول: ملاک التذاذ مردان، نشان مردسالاری غرب

فکر رشد زنان از لحاظ معنوى و اخلاقى، بایستى یک فکر رایج در میان خودِ زنان باشد. خودِ بانوان باید بیشتر به این مسئله بیندیشند. خودِ آن‏ها به معارف، به معلومات، به مطالعه و به مسائل اساسى زندگى رو کنند. همان تربیت غلط غربى موجب شد که در دوران حکومت طاغوت در این کشور، زنان به آرایش، تجمّلات، زینت هاى بی خودى، تبرّج و خودنمایى تمایل پیدا کنند، که این هم از نشانه ‏هاى مردسالارى است. یکى از نشانه ‏هاى مردسالارىِ غربى‏ ها همین است که زن را براى مرد مى ‏خواهند؛ لذا مى‏ گویند زن آرایش کند، تا مرد التذاذ ببرد! این مردسالارى است، این آزادى زن نیست؛ این در حقیقت آزادى مرد است. مى‏ خواهند مرد آزاد باشد، حتّى براى التذاذ بصرى؛ لذا زن را به کشف حجاب و آرایش و تبرّج در مقابل مرد تشویق مى ‏کنند! البته این خودخواهى را بسیارى از مردان در جوامعى که از دین خدا بهره‏ مند نبودند، از دوران هاى قدیم هم داشتند، امروز هم دارند؛ غربى ‏ها هم مظهر اعلاى این بودند. پس، این مسئله که زن به سمت معرفت، علم، مطالعه، آگاهى، کسب معلومات و معارف حرکت کند، باید در میان خودِ بانوان خیلى جدّى گرفته شود و به آن اهمیت بدهند.[۳]

نکته دوم: هنوز قوانین اشکال دارند

اصلاح قوانین است. بعضى از قوانین در برخورد با زن و با مرد احتیاج به اصلاح دارد. باید کسانى که اهل این کارها هستند، مطالعه کنند، بررسى کنند و آن قوانین را درست کنند.

نکته سوم: زبان امروز راه حل مشکلات امروز

یک مسأله ‏ى دیگر که باز از کارهاى لازم است، این است که نظر اسلام در مورد حقوق زن و حقوق مرد باید تبیین شود. خودِ بانوان هم در این زمینه باید کار کنند؛ اما بیشتر باید کسانى که در معارف اسلامى آگاهى دارند، تلاش کنند و بتوانند نظر اسلام را در آنجاهایى که حقوق زن و مرد متفاوت است، درست تبیین نمایند، تا هرکسى تصدیق کند که این دقیقاً براساس طبیعت و فطرت انسانى زن و مرد و برطبق مصالح جامعه است. البته کارهاى خوبى هم شده است؛ امروز هم باید با زبان امروز این کار بشود، و الّا در گذشته هم در این زمینه کارهاى خوبى انجام گرفته است و اگر کسى مطالعه و توجّه کند، به همین اذعان و تصدیق هم خواهد رسید.

نکته ‏ى چهارم: انحراف در دفاع از حقوق زن

این است که از بحث هاى انحرافى در این زمینه‏ ها باید اجتناب شود. بعضى کسان به عنوان اینکه از زن دفاع مى‏ کنند، به بحث هاى انحرافى کشانده مى ‏شوند و بعضى از مسائل از قبیل دیه و امثال این‏ها را مطرح مى‏ کنند؛ در حالى که این‏ها بحث هاى انحرافى است. نظر اسلام در مورد زن و مرد واضح و روشن است. همان‏طور که بیان شد، نظر اسلام در مورد خانواده کاملًا روشن است. اینکه کسى بیاید این‏طور مسائل را مطرح کند، جز دور کردن راه و منحرف کردن ذهن ها هیچ فایده‏اى ندارد و کار صحیح و منطقى نیست. بحث هاى انحرافى نباید مطرح شود. این به نفع حرکت صحیح در این باره نیست.

نکته ‏پنجم: دفاع اخلاقی و قانونی از زن

دفاع اخلاقى و قانونى از زن، بخصوص در داخل خانواده باید مورد توجّه باشد دفاع قانونى با اصلاح قوانین همان‏طور که گفته شد و ایجاد قوانین لازم و دفاع اخلاقى با طرح این مسئله و مواجهه با کسانى که این را درست نمى‏ فهمند و زن را در خانه، مستخدمِ مورد ستمِ مرد، بدون تمکّن از خودسازى معنوى تلقّى و این‏گونه هم عمل مى‏ کنند. باید با این فکر با قوّت و شدت مقابله شود؛ البته به شکل کاملًا منطقى و عقلانى.

نکته ششم: رکن اصلی دفاع از زن رعایت عفاف زن است

بعد، مسأله ‏ى اهمیت دادن به عفاف در زن است. هر حرکتى که براى دفاع از زنان انجام مى‏ گیرد، باید رکن اصلى آن رعایت عفاف زن باشد. همان‏طور که عرض کردم، در غرب به خاطر اینکه به این نکته توجّه نشد یعنى مسأله ‏ى عفت زنان مورد اهتمام قرار نگرفت و به آن اعتنایى نکردند کار به این بى ‏بند و بارى‏ ها کشید. نباید بگذارند عفّت زن که مهم‏ترین عنصر براى شخصیت زن است مورد بى ‏اعتنایى قرار گیرد. عفّت در زن، وسیله ‏اى براى تعالى و تکریم شخصیت زن در چشم دیگران، حتّى در چشم خودِ مردان شهوتران و بى ‏بند و بار است. عفّت زن، مایه‏ ى احترام و شخصیت اوست. این مسأله ‏ى حجاب و مَحرم و نامَحرم و نگاه کردن و نگاه نکردن، همه به خاطر این است که قضیه ‏ى عفاف در این بین سالم نگه داشته شود. اسلام به مسأله‏ ى عفاف زن اهمیت مى‏ دهد. البته عفاف مرد هم مهمّ است. عفاف مخصوص زنان نیست؛ مردان هم باید عفیف باشند. منتها چون در جامعه، مرد به خاطر قدرت جسمانى و برترى جسمانى، مى‏ تواند به زن ظلم کند و برخلاف تمایل زن رفتار نماید، روى عفّت زن بیشتر تکیه و احتیاط شده است.

شما امروز هم که در دنیا نگاه کنید، مى‏ بینید یکى از مشکلات زنان در دنیاى غرب، بخصوص در کشور ایالات متّحده ‏ى امریکا، همین است که مردان با تکیه به زورمندى خودشان، به عفّت زن تعدّى و تجاوز مى ‏کنند. آمار منتشرشده شده از سوى مقامات رسمى خود امریکا را من دیدم که یکى مربوط به دادگسترى امریکا و یکى هم مربوط به یک مقام دیگرى بود. آمارها واقعاً وحشت ‏انگیز است. در هر شش ثانیه، یک تجاوز به عنف در کشور امریکا صورت مى‏ گیرد! ببینید چقدر مسأله ‏ى عفّت مهمّ است و وقتى بى ‏اعتنایى کردند، قضیه به کجا مى ‏رسد. هر شش ثانیه، یک تجاوز به عنف! برخلاف تمایل زن، مردِ زورگو، ظالم، بى ‏بند و بار و بى‏ عفّت بتواند به حریم عفّت زن تعدّى و تجاوز کند. اسلام این‏ها را ملاحظه مى‏ کند. مسأله ‏ى حجاب که این همه مورد توجّه اسلام است، به خاطر این‏هاست. پس، مسأله ‏ى حفظ عفاف و اهمیت دادن به حجاب و عفاف هم مسأله ‏ى دیگرى است.

نکته هفتم: تشویق به تحصیل در محیطی سالم

یک مسئله هم مسأله ‏ى تعلیم و تربیت بانوان است. من بر این همیشه تأکید کرده‏ ام. خوشبختانه امروز در جامعه‏ ى ما، تعلیم و تربیت زنان رایج است؛ اما در عین ‏حال هنوز خانواده‏ هایى هستند که دختران خودشان را از تحصیل منع مى‏ کنند. اگر یک روز محیط هاى تحصیلى، محیط هاى ناسالمى بود، امروز بحمداللّه در دوران اسلامى آن‏گونه نیست. باید اجازه بدهند که دختران درس بخوانند، مطالعه کنند، کتاب بخوانند، با معارف دینى و با معارف انسانى آشنا شوند و ذهن و مغزشان قوّت و قدرت پیدا کند. این، کارِ بسیار لازمى است که باید انجام گیرد.

و نکته آخر:تعیین مجازات سخت برای تعدی کنندگان به زنان جامعه

جامعه، هم از لحاظ قانونى و هم از لحاظ اخلاقى، باید با کسانى که تعدّى به زن را حقّ خودشان مى‏ دانند، برخورد سخت بکند؛ قانون هم باید در این زمینه مجازات هاى سختى را پیش ‏بینى کند. باز همین ‏جا من عرض کنم، در کشورهاى غربى على رغم این همه شعارى که مى‏ دهند، هنوز نتوانسته ‏اند این را تأمین کنند. یعنى در داخل خانواده ‏ها، زنانى که از دست شوهران شان کتک مى‏ خورند و دخترانى که از دست پدران شان صدمه مى‏ بینند و مجروح مى ‏شوند، فراوانند. آمارهاى تکان‏ دهنده و وحشت‏ آورى هم در این زمینه وجود دارد. منتها در آنجا یک چیز دیگر هم هست و آن قتلِ نفس است. راحت خون مى‏ ریزند، راحت مى ‏کُشند. کُشتن، آن قبحى را که در محیط اسلامى دارد، در آن محیط هایى که از معارف الهى بویى نبرده ‏اند، متأسفانه ندارد. کشتن زنان، یکى از بلیّه ‏هاى بسیار زشت و نفرت‏ انگیزى است که در کشورهاى غربى به ‏ویژه امریکا رایج است. این کارها خوشبختانه در کشور ما به آن شدّت نیست و جز موارد استثنایى، دیده نمى ‏شود؛ اما به ‏هرحال هرگونه ستم و هرگونه تعدّى جسمانى ‏اى نسبت به زن، باید با برخورد بسیار سختى مواجه شود، تا در این زمینه جامعه ‏ى اسلامى ما به آن سطحى که اسلام خواسته است، برسد.

اگر کشور بتواند جامعه ‏ى زنان را با تکیه بر تعلیمات اسلامى، با همان معارفى که اسلام خواسته است، آشنا کند، من تردیدى ندارم که پیشرفت و ترقّى و تعالى کشور مضاعف و چند برابر خواهد شد. در هر میدانى که بانوان مسئولانه وارد شوند، پیشرفت در آن میدان چند برابر خواهد شد. [۴]


[۱]بیانات رهبر انقلاب در دیدار جمعی از پرستاران۲۰/۷/۱۳۷۳

 [۲]بیانات رهبر انقلاب در جمع زنان شهر ارومیه‌۲۸/۶/۱۳۷۵

 [۴]بیانات رهبر انقلاب در دیدار جمعی از زنان ۳۰/۰۷/۱۳۷۶

کاری از گروه دین و فرهنگ باحجاب

  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.